Od 2027 roku zmienią się wymagania dotyczące zapewnienia dzieciom w wieku do lat 3 dostępu do placu zabaw. Zmiany wynikają z ustawy z dnia 31 lipca 2026 r. o zmianie ustawy o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2026 poz. 1123).

Nowe przepisy wprowadzają szczególne wymagania dla żłobków, a jednocześnie warto pamiętać, że obowiązki związane z bezpieczeństwem, kontrolą i utrzymaniem placów zabaw wynikają również z innych przepisów oraz norm i nie zaczynają się dopiero w 2027 roku.

 

Plac zabaw przy nowym żłobku

 

Zgodnie z nowelizacją ustawy o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 podmiot prowadzący żłobek będzie zobowiązany zapewnić na terenie, na którym prowadzony jest żłobek, plac zabaw dla dzieci w wieku do lat 3.

Przepis ten ma zastosowanie do żłobków utworzonych po dniu 31 grudnia 2026 r. Oznacza to, że w praktyce obowiązek dotyczy nowych żłobków powstających od 1 stycznia 2027 r.

Jest to istotna zmiana, ponieważ nowe placówki nie będą mogły ograniczyć się wyłącznie do zapewnienia dzieciom miejsca do zabawy wewnątrz budynku.

Plac zabaw powinien być przeznaczony dla dzieci w wieku do lat 3, a więc jego wyposażenie, nawierzchnia, rozwiązania przestrzenne i sposób użytkowania powinny uwzględniać specyfikę tej grupy wiekowej.

 

Co z istniejącymi żłobkami?

 

Przepisy przejściowe przewidują inne rozwiązanie dla żłobków utworzonych przed 1 stycznia 2027 r.

Podmiot prowadzący żłobek lub klub dziecięcy utworzony przed tą datą będzie zobowiązany zapewnić dzieciom objętym opieką dostęp do placu zabaw dla dzieci w wieku do lat 3. Nie oznacza to więc, że każdy istniejący żłobek musi wybudować własny plac zabaw na swojej działce.

To ważne rozróżnienie:

• nowy żłobek utworzony po 31 grudnia 2026 r. – plac zabaw powinien znajdować się na terenie, na którym prowadzony jest żłobek;

• żłobek istniejący przed 1 stycznia 2027 r. – musi zapewnić dzieciom dostęp do placu zabaw dla dzieci do lat 3;

• klub dziecięcy – również ma obowiązek zapewnienia dzieciom dostępu do takiego placu zabaw.

 

Plac zabaw dla dzieci do lat 3 – co to oznacza?

 

Nowelizacja ustawy wskazuje wprost na plac zabaw przeznaczony dla dzieci w wieku do lat 3.

Jednocześnie ustawa przewiduje możliwość wydania przez ministra właściwego do spraw rodziny rozporządzenia określającego funkcjonalności takich placów zabaw, które mają zapewniać dzieciom bezpieczne i dostosowane do ich potrzeb rozwojowych warunki oraz możliwość zajęć na świeżym powietrzu.

Oznacza to, że przy projektowaniu lub przygotowywaniu placu zabaw dla żłobka nie wystarczy samo ustawienie kilku urządzeń.

Należy zwrócić uwagę między innymi na:

• przeznaczenie wyposażenia dla odpowiedniej grupy wiekowej,

• bezpieczeństwo konstrukcji,

• sposób montażu,

• nawierzchnię,

• strefy bezpieczeństwa,

• dostępne przestrzenie,

• możliwość bezpiecznego nadzorowania dzieci,

• stan techniczny wyposażenia,

• sposób prowadzenia kontroli i konserwacji.

Uwaga: na dzień przygotowania niniejszego materiału szczegółowe funkcjonalności placów zabaw dla dzieci do lat 3, o których mowa w art. 25 ust. 7 ustawy, wymagają odrębnego sprawdzenia na etapie przygotowania inwestycji. Przepisy przewidują bowiem możliwość ich określenia w rozporządzeniu.

 

Bezpieczeństwo placu zabaw nie zaczyna się w 2027 roku

 

Nowe przepisy dotyczące żłobków nie oznaczają, że dopiero od 2027 roku zaczynają obowiązywać wymagania dotyczące bezpieczeństwa placów zabaw.

Właściciele i zarządcy placów zabaw już obecnie mają obowiązek utrzymywania obiektów małej architektury w odpowiednim stanie technicznym oraz zapewnienia ich bezpiecznego użytkowania.

Główny Urząd Nadzoru Budowlanego wskazuje wprost, że na placach zabaw należy prowadzić regularne kontrole i przeglądy, a szczegółowe wymagania bezpieczeństwa są związane z normami z grupy PN-EN 1176 oraz PN-EN 1177.

Dlatego przygotowując plac zabaw dla żłobka, należy patrzeć nie tylko na sam fakt istnienia placu zabaw, ale również na jego bezpieczeństwo w całym okresie użytkowania.

 

Rozporządzenie z 2023 roku i normy PN-EN 1176

 

Istotnym elementem obecnego systemu wymagań jest rozporządzenie Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 27 października 2023 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie – Dz.U. 2023 poz. 2442.

Rozporządzenie wprowadziło do przepisów techniczno-budowlanych m.in. wymaganie, zgodnie z którym wyposażenie placu zabaw dla dzieci oraz jego nawierzchnia spełniają wymagania określone w Polskich Normach dotyczących wyposażenia placów zabaw i nawierzchni. W przepisach wskazano m.in. normy z serii PN-EN 1176.

Nie należy jednak utożsamiać Dz.U. 2023 poz. 2442 z odrębnym, uniwersalnym przepisem regulującym każdy plac zabaw przy każdym żłobku. Było to rozporządzenie zmieniające przepisy dotyczące warunków technicznych, a jego znaczenie dla konkretnego obiektu należy oceniać w kontekście zakresu stosowania tych przepisów.

Jednocześnie odwołania do norm PN-EN 1176 mają istotne znaczenie dla oceny bezpieczeństwa placów zabaw.

 

PN-EN 1176 – wymagania dotyczące bezpieczeństwa placów zabaw

 

Seria norm PN-EN 1176 obejmuje wymagania dotyczące wyposażenia i bezpieczeństwa placów zabaw.

W praktyce przy ocenie placu zabaw znaczenie mają między innymi:

• konstrukcja i wytrzymałość urządzeń,

• zabezpieczenie przed zakleszczeniami,

• dostępne elementy i ich geometria,

• strefy bezpieczeństwa,

• ryzyko upadku,

• nawierzchnia,

• fundamentowanie i sposób montażu,

• oznakowanie,

• instrukcje dotyczące użytkowania,

• konserwacja i kontrole.

W przypadku nawierzchni amortyzujących upadki istotne znaczenie ma również PN-EN 1177.

Normy te nie dotyczą wyłącznie samego urządzenia. Bezpieczeństwo należy analizować w odniesieniu do całego miejsca zabawy.

 

Kontrola pomontażowa nowego placu zabaw

 

Szczególne znaczenie ma kontrola nowo zamontowanego wyposażenia.

PN-EN 1176-7 dotycząca montażu, kontroli, konserwacji i eksploatacji placów zabaw wskazuje zasady postępowania z wyposażeniem po jego montażu i podczas użytkowania. GINB również wskazuje PN-EN 1176-7 jako jedną z podstawowych norm związanych z kontrolą placów zabaw.

Dlatego po zakończeniu montażu nowego wyposażenia należy przeprowadzić kontrolę pomontażową przed rozpoczęciem użytkowania placu zabaw.

Kontrola taka powinna obejmować w szczególności:

• prawidłowość montażu,

• stabilność konstrukcji,

• fundamentowanie,

• zgodność lokalizacji urządzenia z wymaganymi strefami,

• stan nawierzchni,

• kompletność elementów,

• występowanie potencjalnych zagrożeń,

• zgodność wykonania z dokumentacją i wymaganiami dotyczącymi danego urządzenia.

Jest to szczególnie ważne w przypadku nowych placów zabaw powstających przy żłobkach, ponieważ plac powinien zostać sprawdzony zanim zostanie udostępniony dzieciom.

 

Kontrole placu zabaw podczas użytkowania

 

Bezpieczeństwo placu zabaw wymaga prowadzenia kontroli również po jego oddaniu do użytkowania.

Aktualne materiały GINB wskazują następujący system kontroli:

Kontrole regularne – co najmniej raz w tygodniu

Są to oględziny placu zabaw mające na celu wykrycie widocznych zagrożeń, uszkodzeń i nieprawidłowości.

Podczas kontroli należy zwracać uwagę między innymi na:

• stan urządzeń,

• widoczne uszkodzenia,

• wystające lub ostre elementy,

• poluzowane elementy,

• stan nawierzchni,

• czystość placu,

• ogrodzenie i wejścia.

GINB wskazuje częstotliwość takich oględzin na co najmniej raz w tygodniu.

Kontrole funkcjonalne – co 1–3 miesiące

Kontrole funkcjonalne są bardziej szczegółowe niż zwykłe oględziny.

Według aktualnych materiałów GINB powinny być prowadzone co 1–3 miesiące, przy czym częstotliwość może zależeć od intensywności użytkowania i warunków występujących na danym placu zabaw.

Kontrola może obejmować m.in.:

• zużycie urządzeń,

• połączenia,

• elementy ruchome,

• ogrodzenia,

• wyposażenie dodatkowe,

• stan nawierzchni,

• elementy konstrukcyjne i ich mocowanie.

Coroczna kontrola główna

GINB wskazuje również na konieczność wykonywania corocznego przeglądu podstawowego przez podmiot zewnętrzny.

Zakres takiej kontroli obejmuje m.in. ocenę zużycia urządzeń, fundamentów, nawierzchni oraz bezpieczeństwa urządzeń, które były naprawiane w ciągu roku.

To szczególnie istotne dla placów zabaw przy żłobkach, ponieważ intensywne użytkowanie przez małe dzieci wymaga systematycznej kontroli stanu technicznego całej infrastruktury.

 

Kontrole wynikające z Prawa budowlanego

 

Niezależnie od kontroli wynikających z zasad eksploatacji placu zabaw należy uwzględnić obowiązki wynikające z ustawy – Prawo budowlane.

GINB wskazuje, że okresowe kontrole przewidziane w Prawie budowlanym powinny być wykonywane co najmniej raz na 5 lat przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia budowlane. Zakres takiej kontroli obejmuje m.in. stan techniczny, przydatność do użytkowania, bezpieczeństwo użytkowania, stan fundamentów i nawierzchni oraz otoczenie obiektu.

Oznacza to, że w praktyce bezpieczeństwo placu zabaw powinno być traktowane jako proces ciągły, a nie jednorazowa kontrola wykonywana w momencie jego budowy.

 

Kontrola całego placu, a nie tylko urządzeń

 

Błędem jest ograniczanie kontroli wyłącznie do huśtawek, zjeżdżalni czy innych urządzeń.

GINB wskazuje, że kontrolą powinien być objęty cały teren placu zabaw, w tym m.in.:

• ścieżki,

• ławki i siedzenia,

• kosze,

• ogrodzenia,

• wejścia,

• nawierzchnie,

• urządzenia dodatkowe.

W przypadku żłobka ma to szczególne znaczenie, ponieważ małe dzieci wymagają zwiększonego nadzoru, a potencjalne zagrożenie może znajdować się również poza samym wyposażeniem zabawowym.

 

Dokumentowanie kontroli

 

Kontrole i przeglądy powinny być odpowiednio dokumentowane.

GINB wskazuje na prowadzenie dokumentacji dotyczącej kontroli oraz jej przechowywanie przez cały okres użytkowania placu zabaw. W materiałach dotyczących bezpiecznych placów zabaw wskazywany jest również Dziennik placu zabaw, do którego dołączane są protokoły z okresowych kontroli.

Dokumentacja powinna pozwalać na ustalenie:

• kiedy wykonano kontrolę,

• kto ją wykonał,

• jaki był zakres kontroli,

• jakie niezgodności stwierdzono,

• jakie działania naprawcze zalecono,

• czy i kiedy niezgodności zostały usunięte.

 

Czy plac zabaw musi być certyfikowany?

 

Samo wejście w życie nowych przepisów dotyczących żłobków nie oznacza automatycznie, że ustawa z 2026 roku wprowadza jeden, odrębny obowiązek uzyskania „certyfikatu placu zabaw” dla każdego żłobka.

Jednocześnie wymagania dotyczące bezpieczeństwa wyposażenia placów zabaw, ich montażu, kontroli i eksploatacji wynikają z szerszego systemu przepisów i norm, w szczególności z grupy PN-EN 1176 i PN-EN 1177.

W przypadku nowych inwestycji warto więc rozdzielić dwie kwestie:

zgodność i bezpieczeństwo wyposażenia oraz formalny certyfikat lub niezależna ocena zgodności.

W konkretnym przypadku należy sprawdzić wymagania dotyczące danego wyposażenia, jego dokumentację, zastosowane normy oraz podstawę prawną, która ma zastosowanie do danego obiektu.

 

Plac zabaw a program „Aktywne Place Zabaw”

 

Warto również rozróżnić wymagania wynikające z przepisów powszechnie obowiązujących od wymagań określonych w ramach konkretnych programów lub źródeł finansowania.

Program „Aktywne Place Zabaw” może przewidywać dodatkowe wymagania dotyczące realizacji inwestycji, dokumentacji, kontroli czy wyposażenia.

Nie oznacza to jednak, że kontrole funkcjonalne, coroczne przeglądy czy obowiązek utrzymywania placu zabaw w odpowiednim stanie technicznym wynikają wyłącznie z tego programu.

Obowiązki dotyczące bezpiecznej eksploatacji placów zabaw funkcjonują niezależnie od udziału w programie „Aktywne Place Zabaw”. Potwierdzają to aktualne materiały GINB i UOKiK.

Co powinien zrobić podmiot prowadzący żłobek?

Jeżeli planowane jest utworzenie nowego żłobka po 31 grudnia 2026 r., warto przygotować wymagania dotyczące placu zabaw odpowiednio wcześnie.

W szczególności należy:

• ustalić lokalizację placu zabaw,

• określić jego przeznaczenie dla dzieci do lat 3,

• dobrać odpowiednie wyposażenie,

• sprawdzić wymagania dotyczące nawierzchni,

• zweryfikować strefy bezpieczeństwa i sposób rozmieszczenia urządzeń,

• zadbać o prawidłowy montaż i fundamentowanie,

• wykonać kontrolę pomontażową przed rozpoczęciem użytkowania,

• opracować zasady kontroli i konserwacji,

• prowadzić dokumentację kontroli,

• zapewnić wykonywanie wymaganych przeglądów podczas całego okresu użytkowania.

W przypadku istniejącego żłobka należy natomiast sprawdzić, w jaki sposób zostanie zapewniony dzieciom dostęp do placu zabaw dla dzieci w wieku do lat 3.

 

Bezpieczeństwo placu zabaw to nie tylko moment otwarcia

 

Najważniejszym elementem nowych przepisów jest zwrócenie uwagi na rzeczywiste warunki, w jakich dzieci będą korzystać z placu zabaw.

Samo zamontowanie urządzeń nie oznacza jeszcze zakończenia procesu zapewniania bezpieczeństwa.

Plac zabaw powinien być:

• prawidłowo zaprojektowany,

• prawidłowo zamontowany,

• sprawdzony przed rozpoczęciem użytkowania,

• regularnie kontrolowany,

• właściwie konserwowany,

• dokumentowany w całym okresie eksploatacji.

Jest to szczególnie istotne w przypadku dzieci do lat 3, dla których urządzenia i przestrzeń zabawy powinny być odpowiednio dostosowane do wieku i możliwości rozwojowych.

 

Niezależna ocena bezpieczeństwa placu zabaw

 

Przygotowanie placu zabaw dla żłobka warto zakończyć niezależną oceną jego bezpieczeństwa.

Taka ocena może obejmować w szczególności:

• kontrolę pomontażową,

• ocenę wyposażenia,

• ocenę nawierzchni,

• sprawdzenie stref bezpieczeństwa,

• ocenę fundamentowania i montażu,

• ocenę zgodności z wymaganiami właściwych norm,

• wskazanie stwierdzonych niezgodności i zagrożeń,

• przygotowanie dokumentacji z kontroli.

Instytut Badań i Certyfikacji Sp. z o.o. wykonuje niezależne oceny i kontrole placów zabaw, w tym kontrole pomontażowe oraz oceny bezpieczeństwa wyposażenia i nawierzchni, z uwzględnieniem wymagań właściwych przepisów i norm.

 

Przygotuj plac zabaw przed 2027 rokiem

 

Nowe wymagania dotyczące żłobków powodują, że podmioty planujące utworzenie placówki powinny uwzględnić plac zabaw już na etapie przygotowywania inwestycji.

W przypadku nowych żłobków utworzonych po 31 grudnia 2026 r. plac zabaw dla dzieci do lat 3 będzie musiał znajdować się na terenie, na którym prowadzony jest żłobek. Istniejące żłobki i kluby dziecięce będą natomiast zobowiązane zapewnić dzieciom dostęp do odpowiedniego placu zabaw.

Warto więc nie czekać do momentu zakończenia inwestycji. Prawidłowy dobór wyposażenia, jego montaż, kontrola pomontażowa oraz przygotowanie systemu późniejszych kontroli pozwalają ograniczyć ryzyko problemów już na etapie uruchamiania placówki.

 

 

Podstawa prawna i źródła

 

Materiał opracowano na podstawie aktualnych na dzień publikacji przepisów prawa, Polskich Norm oraz oficjalnych materiałów organów administracji publicznej.

Podstawowe akty prawne i dokumenty:

• Ustawa z dnia 31 lipca 2026 r. o zmianie ustawy o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 oraz niektórych innych ustaw – Dz.U. 2026 poz. 1123.

• Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, w szczególności przepisy dotyczące utrzymania obiektów budowlanych, bezpieczeństwa użytkowania oraz kontroli okresowych.

• Rozporządzenie Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 27 października 2023 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie – Dz.U. 2023 poz. 2442.

• PN-EN 1176 – Wyposażenie placów zabaw i nawierzchnie.

• PN-EN 1176-7:2020-09 – Wyposażenie placów zabaw i nawierzchnie. Część 7: Wytyczne dotyczące montażu, kontroli, konserwacji i eksploatacji.

• PN-EN 1177 – Nawierzchnie placów zabaw amortyzujące upadki – Wyznaczanie krytycznej wysokości upadku.

•  

Materiały źródłowe:

• Elektroniczny Dziennik Ustaw – Dz.U. 2026 poz. 1123

• Główny Urząd Nadzoru Budowlanego – Akcja „Bezpieczne place zabaw”

• Główny Urząd Nadzoru Budowlanego – komunikat dotyczący bezpiecznych placów zabaw

 

Zastrzeżenie

Niniejszy artykuł ma charakter informacyjny i edukacyjny. Nie stanowi indywidualnej porady prawnej, opinii prawnej, ekspertyzy technicznej ani wiążącej interpretacji przepisów.

Informacje przedstawione w artykule odnoszą się do stanu prawnego i dostępnych materiałów źródłowych aktualnych na dzień publikacji. W przypadku konkretnej inwestycji, istniejącego placu zabaw lub planowanego uruchomienia żłobka konieczna może być indywidualna analiza dokumentacji, lokalizacji, zastosowanego wyposażenia oraz przepisów mających zastosowanie do danego obiektu.

W przypadku zmian przepisów, norm lub wydania nowych aktów wykonawczych przedstawione informacje mogą wymagać aktualizacji.

Artykuł nie zastępuje indywidualnej oceny technicznej ani prawnej.

Zadzwoń do nas

+48 530 941 517

Napisz do nas

biuro@ibic.pl

Instytut Badań i Certyfikacji Sp. z o.o.

 

ul. Chmielna 2/31

00-020 Warszawa

 

           +48 53-094-15-17

 

           biuro@ibic.pl