Kontrole techniczne urządzeń sportowych na boiskach
Obowiązki właściciela i zarządcy w świetle obowiązujących przepisów

1. Wprowadzenie

 

Na terenach sportowych, w szczególności na boiskach ogólnodostępnych, powszechnie stosowane są urządzenia sportowe takie jak: bramki piłkarskie, kosze do koszykówki, słupki do siatkówki, konstrukcje wielofunkcyjne czy elementy wyposażenia boisk. W praktyce zarządczej często pojawia się pytanie, czy urządzenia te podlegają obowiązkowym przeglądom okresowym na podstawie przepisów Prawa budowlanego, a jeżeli nie – to na jakiej podstawie prawnej należy zapewnić ich kontrolę techniczną.

Celem niniejszego artykułu jest przedstawienie obowiązków właściciela lub zarządcy urządzeń sportowych, ze szczególnym uwzględnieniem relacji pomiędzy Prawem budowlanym, przepisami Kodeksu cywilnego oraz regulacjami dotyczącymi bezpieczeństwa użytkowników obiektów ogólnodostępnych.

 

2. Urządzenia sportowe a Prawo budowlane

 

2.1. Zakres przedmiotowy Prawa budowlanego

 

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, ustawa reguluje m.in.:

• zasady projektowania, budowy, utrzymania i rozbiórki obiektów budowlanych,

• obowiązki właścicieli i zarządców obiektów budowlanych.

Definicje podstawowych pojęć zawarte są w art. 3 Prawa budowlanego, w szczególności:

• pkt 1 – obiekt budowlany,

• pkt 3 – budowla,

• pkt 9 – urządzenia budowlane.

2.2. Przeglądy okresowe wynikające z art. 62 Prawa budowlanego

 

Zgodnie z art. 62 ust. 1 Prawa budowlanego, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego zobowiązany jest do

przeprowadzania:

• okresowych kontroli rocznych,

• okresowych kontroli co najmniej raz na 5 lat,

przy czym obowiązek ten dotyczy wyłącznie obiektów budowlanych.

 

2.3. Status prawny urządzeń sportowych

 

W typowych rozwiązaniach technicznych:

• bramki sportowe,

• kosze do koszykówki,

• słupki do siatkówki,

• elementy wyposażenia boisk,

nie stanowią obiektów budowlanych ani urządzeń budowlanych w rozumieniu art. 3 Prawa budowlanego, o ile:

• nie są trwale związane z gruntem,

• nie pełnią funkcji konstrukcyjnej obiektu budowlanego.

W konsekwencji:➡️ urządzenia sportowe nie podlegają obowiązkowym kontrolom okresowym na podstawie art. 62 Prawa budowlanego.

 

2.4. Elementy trwale związane z gruntem

 

W sytuacjach, gdy:

• urządzenie sportowe posadowione jest na stałym fundamencie,

• fundament stanowi element infrastruktury technicznej boiska,

kontroli na podstawie Prawa budowlanego może podlegać sam fundament jako budowla, jednak nie oznacza to objęcia przeglądem budowlanym całego urządzenia sportowego jako wyposażenia.

 

3. Odpowiedzialność właściciela i zarządcy urządzeń sportowych

 

Brak obowiązku przeglądu wynikającego z Prawa budowlanego nie zwalnia właściciela ani zarządcy z odpowiedzialności za stan techniczny urządzeń sportowych.

 

4. Odpowiedzialność cywilna – Kodeks cywilny

 

4.1. Zasada odpowiedzialności za szkodę

 

Zgodnie z art. 415 Kodeksu cywilnego:

„Kto z winy swej wyrządził drugiemu szkodę, obowiązany jest do jej naprawienia.”

Ponadto art. 434 Kodeksu cywilnego przewiduje odpowiedzialność za szkody wyrządzone przez zawalenie się budowli lub oderwanie się jej części, co w praktyce bywa analogicznie stosowane przy ocenie stanu technicznego elementów infrastruktury

.

4.2. Urządzenia sportowe jako rzeczy oddane do użytku publicznego

 

Urządzenia sportowe udostępnione do powszechnego korzystania:

• pozostają pod stałym nadzorem właściciela lub zarządcy,

• muszą być utrzymywane w stanie niezagrażającym życiu i zdrowiu użytkowników.

W razie wypadku:

• kluczowe znaczenie ma wykazanie należytej staranności,

• brak kontroli technicznych może zostać uznany za zaniedbanie.

 

5. Bezpieczeństwo obiektów ogólnodostępnych

 

5.1. Obowiązek zapewnienia bezpieczeństwa

 

Zgodnie z ogólnymi zasadami prawa:

• właściciel lub zarządca obiektu ogólnodostępnego ponosi odpowiedzialność za jego bezpieczne użytkowanie,

• dotyczy to w szczególności obiektów sportowych użytkowanych przez dzieci i młodzież.

Obowiązek ten wynika pośrednio m.in. z:

• przepisów prawa cywilnego,

• zasad współżycia społecznego,

• utrwalonej praktyki orzeczniczej.

 

5.2. Znaczenie dokumentacji technicznej

 

Zgodnie z art. 354 § 1 Kodeksu cywilnego, zobowiązanie powinno być wykonywane zgodnie z jego treścią oraz w sposób odpowiadający jego społeczno-gospodarczemu przeznaczeniu.

Użytkowanie urządzeń sportowych:

• niezgodnie z instrukcją producenta,

• bez wykonywania wskazanych kontroli,

może zostać uznane za naruszenie tej zasady.

 

6. Instrukcja producenta jako podstawa obowiązku kontroli

 

Instrukcja użytkowania i montażu:

• stanowi część dokumentacji technicznej urządzenia,

• określa warunki bezpiecznego użytkowania.

Jeżeli producent wskazuje:

• konieczność okresowych kontroli,

• zakres tych kontroli,

• ich częstotliwość,

to niewykonywanie kontroli oznacza użytkowanie urządzenia niezgodnie z jego przeznaczeniem, co ma znaczenie prawne w razie wypadku lub kontroli.

 

7. Praktyka organów kontrolnych i postępowań odszkodowawczych

 

W praktyce postępowań:

• administracyjnych,

• cywilnych,

• ubezpieczeniowych,

ocenie podlega w szczególności:

• czy urządzenie było objęte okresową kontrolą techniczną,

• czy prowadzono dokumentację,

• czy reagowano na stwierdzone nieprawidłowości.

Brak udokumentowanych kontroli:

• znacząco osłabia pozycję właściciela lub zarządcy,

• może skutkować odpowiedzialnością odszkodowawczą.

 

8. Zalecany model kontroli technicznych

 

8.1. Częstotliwość

 

W praktyce zarządczej przyjmuje się:

• okresową kontrolę techniczną urządzeń sportowych nie rzadziej niż raz w roku.

 

8.2. Zakres kontroli

 

Kontrola powinna obejmować co najmniej:

• stabilność i stateczność urządzenia,

• stan połączeń i mocowań,

• zużycie materiałów,

• korozję i pęknięcia,

• elementy mogące stwarzać zagrożenie,

• kompletność i czytelność oznaczeń.

 

8.3. Dokumentowanie kontroli

 

Kontrola powinna zostać udokumentowana w formie:

• protokołu okresowej kontroli technicznej urządzeń sportowych,

• zawierającego datę, zakres, wnioski i zalecenia.

Kontrola ta:

• nie jest kontrolą z art. 62 Prawa budowlanego,

• nie wymaga uprawnień budowlanych, lecz odpowiednich kwalifikacji i doświadczenia.

 

9. Podsumowanie

 

• Urządzenia sportowe na boiskach co do zasady nie podlegają przeglądom okresowym na podstawie Prawa budowlanego.

• Właściciel lub zarządca ponosi odpowiedzialność cywilną za ich stan techniczny i bezpieczeństwo użytkowników.

• Obowiązek kontroli wynika z:

  • przepisów Kodeksu cywilnego,

  • zasad należytej staranności,

  • instrukcji producenta.

• Roczna, udokumentowana kontrola techniczna stanowi minimalny, racjonalny standard zarządczy.

Zadzwoń do nas

+48 530 941 517

Napisz do nas

biuro@ibic.pl

Instytut Badań i Certyfikacji Sp. z o.o.

 

ul. Chmielna 2/31

00-020 Warszawa

 

           +48 53-094-15-17

 

           biuro@ibic.pl