1 kwietnia 2024 r. weszły w życie znowelizowane przepisy dotyczące warunków technicznych,
jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Wśród zmian znalazły się również wymagania
dotyczące placów zabaw przeznaczonych dla dzieci.
Jednym z najczęściej pojawiających się pytań jest to, czy przepisy wymagają wykonania dwóch ogrodzeń
– ogrodzenia całego terenu żłobka, przedszkola lub szkoły oraz dodatkowego ogrodzenia bezpośrednio
wokół placu zabaw.
Zgodnie z § 40 ust. 5 rozporządzenia:„Plac zabaw dla dzieci powinien być ogrodzony.”
Ustęp 6 doprecyzowuje parametry ogrodzenia:
wysokość co najmniej 1,0 m,
furtka o szerokości minimum 1,2 m,
konstrukcja zapewniająca bezpieczeństwo użytkowników.
Przepisy nie wymagają jednak, aby ogrodzenie placu zabaw było dodatkowym, wewnętrznym ogrodzeniem.
Przepisy § 40 ust. 5 i 6 rozporządzenia wymagają, aby plac zabaw był ogrodzony oraz określają minimalne parametry tego ogrodzenia. Nie wskazują jednak, że ogrodzenie placu zabaw musi stanowić odrębne, wewnętrzne ogrodzenie wykonane wyłącznie wokół placu zabaw. Jeżeli plac zabaw znajduje się na ogrodzonym terenie żłobka, przedszkola lub szkoły, a ogrodzenie spełnia wymagania określone w § 40 ust. 6 rozporządzenia, wymaganie dotyczące ogrodzenia placu zabaw jest spełnione.
Dodatkowe ogrodzenie może wynikać z przyjętych rozwiązań projektowych lub specyfiki zagospodarowania terenu, na przykład gdy:
plac zabaw stanowi jedynie część większego, ogólnodostępnego terenu,
konieczne jest wydzielenie stref funkcjonalnych,
istnieją szczególne wymagania inwestora lub zarządcy obiektu.
Nie są to jednak wymagania wynikające bezpośrednio z § 40 ust. 5 i 6 rozporządzenia.
Jeżeli ogrodzenie terenu żłobka, przedszkola lub szkoły:
ma wysokość co najmniej 1,0 m,
posiada furtkę o szerokości co najmniej 1,2 m,
zapewnia bezpieczeństwo użytkowników,
obejmuje teren placu zabaw,
wymagania określone w § 40 ust. 5 i 6 rozporządzenia są spełnione. Przepisy nie określają sposobu prowadzenia ogrodzenia ani nie wymagają wykonania odrębnego ogrodzenia wyłącznie wokół placu zabaw.
Rozporządzenie określa podstawowe wymagania dotyczące wysokości ogrodzenia, szerokości furtki oraz konieczności zapewnienia bezpieczeństwa użytkowników. Nie zawiera natomiast szczegółowych wymagań odnoszących się do geometrii ogrodzenia ani zagrożeń wynikających z jego konstrukcji.
Aktualna norma PN-EN 1176 zalicza ogrodzenia do urządzeń uzupełniających placów zabaw. Oznacza to, że podczas oceny bezpieczeństwa uwzględnia się nie tylko wymagania wymiarowe, ale również analizę ryzyka wynikającą z funkcji, konstrukcji oraz sposobu usytuowania ogrodzenia na placu zabaw.
Ogrodzenie nie jest jednak urządzeniem przeznaczonym do zabawy. Pomimo zaliczenia go do urządzeń uzupełniających, jego podstawową funkcją jest zabezpieczenie terenu placu zabaw, a nie umożliwienie aktywności zabawowej. Z tego względu zakres analizy ryzyka może różnić się od oceny urządzeń zabawowych i powinien uwzględniać rzeczywisty sposób użytkowania ogrodzenia.
Ocena bezpieczeństwa ogrodzenia obejmuje w szczególności:
usytuowanie ogrodzenia względem urządzeń zabawowych oraz ich stref użytkowania i stref bezpieczeństwa,
możliwość wykorzystania ogrodzenia jako elementu zabawy,
cechy konstrukcyjne sprzyjające wspinaniu się, takie jak poziome elementy, siatki lub inne rozwiązania umożliwiające łatwe wejście na ogrodzenie,
możliwość upadku z ogrodzenia na nawierzchnię lub poza teren placu zabaw,
możliwość przedostania się z placu zabaw do miejsc stwarzających zagrożenie,
ryzyko kolizji użytkownika urządzenia zabawowego z ogrodzeniem,
bezpieczeństwo furtki, w tym sposób jej działania oraz możliwość wystąpienia zagrożeń związanych z elementami ruchomymi.
Jednym z elementów oceny bezpieczeństwa jest analiza geometrii otworów występujących w konstrukcji ogrodzenia.
Sama obecność otworu o określonym wymiarze nie przesądza jednak o występowaniu zagrożenia. Znaczenie mają również jego lokalizacja, dostępność dla użytkowników oraz możliwość wykorzystania ogrodzenia jako elementu zabawy.
W praktyce ocena obejmuje między innymi możliwość:
zakleszczenia głowy,
zaczepienia odzieży,
kontaktu z ostrymi krawędziami,
kontaktu z elementami ruchomymi.
Zakres oceny wynika z funkcji ogrodzenia oraz przeprowadzonej analizy ryzyka. W praktyce zakres analizowanych zagrożeń może być inny niż podczas oceny urządzeń zabawowych, ponieważ ogrodzenie pełni odmienną funkcję i nie jest przeznaczone do aktywności zabawowej.
Ocena bezpieczeństwa ogrodzenia nie ogranicza się do sprawdzenia pojedynczych wymiarów.
Przykładowo, sam prześwit pomiędzy słupkiem a przęsłem nie przesądza o występowaniu zagrożenia. Ocenie podlega również lokalizacja takiego otworu, możliwość dostępu do niego przez użytkowników oraz przewidywalny sposób korzystania z ogrodzenia.
Znaczenie ma również usytuowanie ogrodzenia względem urządzeń zabawowych. Inaczej oceniane jest ogrodzenie znajdujące się poza strefami użytkowania urządzeń, a inaczej ogrodzenie zlokalizowane bezpośrednio przy urządzeniu, mogące stanowić element toru przemieszczania się dziecka lub zachęcać do wspinania.
W praktyce identyczne rozwiązanie konstrukcyjne może prowadzić do różnych wyników oceny bezpieczeństwa w zależności od miejsca jego zastosowania oraz sposobu użytkowania.
W praktyce mogą występować sytuacje, w których identyczny element konstrukcyjny zostanie oceniony odmiennie w zależności od miejsca jego zastosowania.
Przykładowo prześwit pomiędzy słupkiem a przęsłem o szerokości około 120 mm może wymagać odmiennej oceny w ogrodzeniu znajdującym się poza strefami użytkowania urządzeń niż w ogrodzeniu zlokalizowanym bezpośrednio przy urządzeniu zabawowym, zachęcającym dzieci do wspinania się.
Z tego względu analiza bezpieczeństwa ogrodzenia obejmuje nie tylko ocenę geometrii, ale również sposób użytkowania oraz przewidywalne zachowania dzieci.
Podczas oceny bezpieczeństwa ogrodzenia analizowane są nie tylko jego wymiary, ale również sposób wykonania, lokalizacja oraz wpływ na bezpieczeństwo użytkowników placu zabaw. W zależności od konkretnego rozwiązania konstrukcyjnego ocenie mogą podlegać między innymi:
usytuowanie ogrodzenia względem urządzeń zabawowych oraz ich stref użytkowania i stref bezpieczeństwa,
możliwość wykorzystania ogrodzenia jako elementu zabawy lub wspinaczki,
obecność elementów ułatwiających wspinanie, takich jak poziome belki, siatki, dekoracyjne wycięcia lub inne elementy umożliwiające oparcie stóp,
możliwość przejścia z urządzenia zabawowego bezpośrednio na ogrodzenie,
ryzyko upadku z ogrodzenia na nawierzchnię placu zabaw lub poza jego teren,
możliwość przedostania się po ogrodzeniu do miejsc stwarzających zagrożenie, takich jak jezdnia, parking, skarpa lub zbiornik wodny,
możliwość kolizji użytkownika urządzenia z ogrodzeniem podczas normalnego korzystania z urządzenia lub w wyniku upadku,
występowanie otworów mogących powodować zagrożenie zakleszczeniem głowy,
występowanie miejsc mogących powodować zaczepienie odzieży lub elementów wyposażenia dziecka,
obecność ostrych krawędzi, wystających elementów oraz innych miejsc mogących powodować skaleczenia,
bezpieczeństwo furtki, w tym sposób jej otwierania i zamykania oraz możliwość wystąpienia zagrożeń związanych z elementami ruchomymi.
lokalizację ogrodzenia względem strefy swobodnego upadku urządzeń zabawowych,
możliwość wykorzystania urządzenia zabawowego jako drogi wejścia na ogrodzenie,
Ocena bezpieczeństwa ogrodzenia uwzględnia zarówno jego geometrię, jak i funkcję, lokalizację oraz przewidywały sposób użytkowania.
Ocena bezpieczeństwa ogrodzenia nie polega wyłącznie na sprawdzeniu zgodności pojedynczych wymiarów z wymaganiami normy. Istotnym elementem jest również analiza, czy dane rozwiązanie w rzeczywistych warunkach użytkowania może prowadzić do powstania zagrożenia dla użytkowników placu zabaw.
Ocena bezpieczeństwa ogrodzeń na placach zabaw obejmuje zarówno wymagania wynikające z przepisów dotyczących warunków technicznych, jak i analizę zagrożeń wynikających z funkcji oraz konstrukcji ogrodzenia.
W przypadku urządzeń uzupełniających istotne znaczenie ma nie tylko geometria poszczególnych elementów, lecz również sposób ich użytkowania, lokalizacja na placu zabaw oraz możliwość wykorzystania ogrodzenia niezgodnie z jego podstawową funkcją.
Obowiązujące przepisy wymagają, aby plac zabaw był ogrodzony oraz określają minimalne wymagania dotyczące tego ogrodzenia. Nie wprowadzają natomiast obowiązku wykonywania odrębnego, wewnętrznego ogrodzenia wyłącznie wokół placu zabaw.
Jeżeli ogrodzenie terenu żłobka, przedszkola lub szkoły obejmuje plac zabaw oraz spełnia wymagania określone w § 40 ust. 5 i 6 rozporządzenia, może jednocześnie pełnić funkcję ogrodzenia placu zabaw.
Artykuł przedstawia wymagania wynikające z obowiązujących przepisów oraz ogólne zasady oceny bezpieczeństwa ogrodzeń placów zabaw wynikające z PN-EN 1176. Ocena konkretnego rozwiązania wymaga każdorazowo uwzględnienia jego konstrukcji, lokalizacji oraz sposobu użytkowania.
+48 530 941 517
biuro@ibic.pl
Instytut Badań i Certyfikacji Sp. z o.o.
ul. Chmielna 2/31
00-020 Warszawa
+48 53-094-15-17
biuro@ibic.pl
Znajdź nas na: