↵

Place zabaw stanowią ważny element infrastruktury publicznej oraz przestrzeni rekreacyjnej przeznaczonej dla dzieci. Z uwagi na ich funkcję oraz charakter użytkowania szczególne znaczenie ma zapewnienie odpowiedniego poziomu bezpieczeństwa. W praktyce inwestycyjnej często pojawiają się pytania dotyczące tego, jakie dokumenty powinien posiadać wykonawca placu zabaw oraz czy przedstawienie certyfikatów urządzeń jest wystarczające do uznania, że plac zabaw jest bezpieczny.

W rzeczywistości ocena bezpieczeństwa placu zabaw jest procesem wieloetapowym i obejmuje zarówno weryfikację dokumentów dotyczących poszczególnych urządzeń, jak i ocenę całego placu zabaw po jego instalacji oraz w trakcie późniejszej eksploatacji.

Normy bezpieczeństwa placów zabaw

Podstawowym odniesieniem technicznym dla projektowania, produkcji oraz eksploatacji placów zabaw są normy europejskie z serii PN-EN 1176 oraz PN-EN 1177.

Normy te określają szczegółowe wymagania dotyczące bezpieczeństwa urządzeń przeznaczonych do zabawy oraz nawierzchni amortyzujących upadek.

Seria norm PN-EN 1176 obejmuje między innymi:

• PN-EN 1176-1 – wymagania ogólne dla wyposażenia placów zabaw

• PN-EN 1176-2 – huśtawki

• PN-EN 1176-3 – zjeżdżalnie

• PN-EN 1176-4 – kolejki linowe

• PN-EN 1176-5 – karuzele

• PN-EN 1176-6 – urządzenia kołyszące

• PN-EN 1176-7 – instalacja, kontrola, konserwacja i eksploatacja

Z kolei norma PN-EN 1177 określa wymagania dotyczące nawierzchni amortyzujących upadek stosowanych na placach zabaw.

Normy te regulują m.in.:

• wymagania konstrukcyjne urządzeń,

• dopuszczalne szczeliny i odległości między elementami konstrukcyjnymi,

• wymagania dotyczące stref bezpieczeństwa,

• wymagania dotyczące nawierzchni amortyzujących,

• zasady instalacji i eksploatacji placów zabaw.

Certyfikaty urządzeń placu zabaw

Jednym z elementów potwierdzających bezpieczeństwo urządzeń placu zabaw są dokumenty potwierdzające spełnienie wymagań norm technicznych.

W praktyce mogą to być w szczególności:

• certyfikaty zgodności wydane przez jednostki oceniające zgodność,

• raporty z badań,

• dokumentacja techniczna producenta potwierdzająca spełnienie wymagań norm.

Certyfikaty takie potwierdzają, że dany wyrób został zaprojektowany i wykonany zgodnie z wymaganiami odpowiednich norm bezpieczeństwa.

Należy jednak podkreślić, że certyfikat dotyczy konkretnego urządzenia, a nie całego placu zabaw. Oznacza to, że nawet jeżeli wszystkie urządzenia posiadają certyfikaty, nie oznacza to automatycznie, że cały plac zabaw został wykonany w sposób zapewniający bezpieczeństwo użytkowania.

Wymagania dotyczące nawierzchni amortyzujących

Istotnym elementem bezpieczeństwa placów zabaw jest również nawierzchnia amortyzująca upadek.

Norma PN-EN 1177 wprowadza pojęcie krytycznej wysokości upadku (HIC – Head Injury Criterion), która określa maksymalną wysokość, z jakiej możliwy jest upadek na daną nawierzchnię przy zachowaniu dopuszczalnego poziomu ryzyka urazu głowy.

Potwierdzenie spełnienia wymagań normy PN-EN 1177 może nastąpić poprzez różne dokumenty, w zależności od rodzaju zastosowanej nawierzchni. Mogą to być w szczególności:

• raporty z badań HIC,

• certyfikaty nawierzchni,

• raporty z badań laboratoryjnych materiału,

• dokumentacja techniczna producenta.

W przypadku nawierzchni naturalnych, takich jak piasek, żwir czy kora, bezpieczeństwo może być zapewnione poprzez zastosowanie odpowiedniej grubości warstwy materiału zgodnie z wymaganiami normy.

Kontrola placu zabaw po instalacji

Jednym z kluczowych elementów zapewnienia bezpieczeństwa placu zabaw jest kontrola po instalacji, określona w normie PN-EN 1176-7.

Norma ta wskazuje, że po zakończeniu instalacji urządzeń placu zabaw należy przeprowadzić kontrolę w celu potwierdzenia, że urządzenia zostały zainstalowane prawidłowo i mogą być bezpiecznie użytkowane.

Kontrola taka powinna obejmować między innymi:

• sprawdzenie zgodności zainstalowanych urządzeń z dokumentacją producenta,

• weryfikację prawidłowości montażu,

• sprawdzenie stabilności konstrukcji oraz sposobu posadowienia urządzeń,

• sprawdzenie zachowania wymaganych stref bezpieczeństwa,

• ocenę wykonania nawierzchni amortyzującej,

• ocenę ogólnego poziomu bezpieczeństwa placu zabaw.

Kontrola po instalacji ma na celu potwierdzenie, że plac zabaw został wykonany zgodnie z wymaganiami norm bezpieczeństwa oraz może być bezpiecznie użytkowany.

System kontroli w trakcie użytkowania placu zabaw

Norma PN-EN 1176-7 określa również system kontroli placów zabaw w trakcie ich eksploatacji.

System ten obejmuje trzy podstawowe rodzaje kontroli:

Kontrole rutynowe

Są to wizualne oględziny placu zabaw mające na celu wykrycie oczywistych zagrożeń, takich jak uszkodzenia urządzeń, brak elementów konstrukcyjnych czy zanieczyszczenia.

Kontrole funkcjonalne

Są to bardziej szczegółowe kontrole techniczne obejmujące m.in. stabilność konstrukcji, stan elementów ruchomych oraz zużycie materiałów.

Coroczne kontrole główne

Są to kompleksowe kontrole techniczne wykonywane w celu oceny ogólnego poziomu bezpieczeństwa placu zabaw, w tym stabilności urządzeń, stanu fundamentów oraz wpływu warunków atmosferycznych na konstrukcję.

Podstawa prawna bezpieczeństwa placów zabaw

W Polsce wymagania dotyczące bezpieczeństwa użytkowania placów zabaw wynikają przede wszystkim z przepisów budowlanych.

Kluczowe znaczenie mają w szczególności:

Ustawa Prawo budowlane, która nakłada na właścicieli i zarządców obiektów obowiązek utrzymania ich w stanie zapewniającym bezpieczeństwo użytkowania.

oraz

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r.w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Rozporządzenie to określa wymagania dotyczące bezpieczeństwa użytkowania elementów zagospodarowania terenu związanych z budynkami. W przepisach tych przywołane zostały normy dotyczące bezpieczeństwa wyposażenia placów zabaw, w szczególności normy z serii PN-EN 1176 oraz PN-EN 1177.

Stosowanie tych norm stanowi zatem techniczne potwierdzenie spełnienia wymagań bezpieczeństwa określonych w przepisach budowlanych.

Certyfikat urządzenia nie oznacza bezpieczeństwa placu zabaw

Jednym z najczęstszych błędów interpretacyjnych jest przekonanie, że certyfikat urządzenia automatycznie oznacza bezpieczeństwo całego placu zabaw.

W rzeczywistości certyfikat potwierdza jedynie, że dany wyrób spełnia określone wymagania techniczne. Bezpieczeństwo całego placu zabaw zależy natomiast również od takich czynników jak:

• sposób instalacji urządzeń,

• ich rozmieszczenie,

• wykonanie nawierzchni amortyzującej,

• prowadzenie kontroli okresowych,

• sposób eksploatacji placu zabaw.

Dlatego ocena bezpieczeństwa placu zabaw powinna obejmować zarówno dokumentację dotyczącą urządzeń, jak i kontrolę całego placu zabaw po jego instalacji.

Podsumowanie

Zapewnienie bezpieczeństwa placów zabaw jest procesem obejmującym kilka etapów – od projektowania urządzeń, poprzez ich produkcję, montaż, aż po eksploatację i prowadzenie regularnych kontroli.

Certyfikaty urządzeń stanowią istotny element potwierdzenia spełnienia wymagań norm technicznych, jednak nie zastępują kontroli całego placu zabaw ani systemu kontroli w trakcie jego użytkowania.

Kompleksowa ocena bezpieczeństwa placu zabaw powinna obejmować zarówno dokumentację techniczną urządzeń, jak i weryfikację prawidłowości ich instalacji oraz prowadzenie regularnych kontroli zgodnie z wymaganiami norm bezpieczeństwa.

Klauzula informacyjna

Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej ani wiążącej interpretacji przepisów prawa. Autor nie świadczy usług doradztwa prawnego. W przypadku potrzeby uzyskania interpretacji przepisów prawa zaleca się konsultację z podmiotem świadczącym profesjonalne usługi prawne.

Zadzwoń do nas

+48 530 941 517

Napisz do nas

biuro@ibic.pl

Instytut Badań i Certyfikacji Sp. z o.o.

ul. Chmielna 2/31

00-020 Warszawa

           +48 53-094-15-17

           biuro@ibic.pl